Duurzaamheidsrapportage wordt steeds belangrijker in de Europese bedrijfsvoering. De Corporate Sustainability Reporting Directive (CSRD) vergroot de verplichting tot transparantie over duurzaamheidsprestaties. In dit artikel lees je wat de CSRD betekent voor zowel grote organisaties als het MKB en hoe biobased materialen hier een belangrijke rol in kunnen spelen.

Wat is de CSRD en voor wie geldt deze?

De Corporate Sustainability Reporting Directive (CSRD) is een Europese richtlijn die bedrijven verplicht uitgebreid te rapporteren over hun duurzaamheidsprestaties. De invoering gebeurt gefaseerd:

• Vanaf 2024: Grote beursgenoteerde bedrijven met meer dan 500 werknemers
• Vanaf 2025: Grote bedrijven met meer dan 250 werknemers, balans van €20 miljoen en/of omzet van €40 miljoen
• Vanaf 2026: Beursgenoteerde MKB-bedrijven (met uitzondering van micro-ondernemingen)
• Vanaf 2028: Niet-EU bedrijven met substantiële EU-omzet

Indirecte impact op het MKB

Goed om te realiseren: ook voor kleinere bedrijven heeft dit impact. De kans bestaat dat iedereen indirect met CSRD te maken krijgt, aangezien de hele keten verantwoording moet afleggen. Ook als jouw bedrijf niet direct onder de CSRD valt, zul je toch de effecten ervaren:

1. Ketenverantwoordelijkheid: Grote bedrijven moeten over hun hele waardeketen rapporteren, dus ook over hun leveranciers en partners.
2. Informatieverzoeken: Als MKB-leverancier krijg je waarschijnlijk verzoeken om duurzaamheidsgegevens aan te leveren voor de rapportage van je grotere klanten.
3. Concurrentievoordeel: MKB-bedrijven die proactief duurzaamheidsgegevens kunnen aanleveren, hebben een streepje voor bij grote klanten die onder de CSRD vallen.

Biobased materialen als strategische kans

Biobased materialen – gemaakt van hernieuwbare biologische grondstoffen zoals planten, algen of bacteriën – spelen een belangrijke rol binnen de CSRD-rapportage. Ze komen in verschillende aspecten naar voren:

1. Circulaire economie

Onder de European Sustainability Reporting Standards (ESRS) E5-standaard moeten bedrijven rapporteren over hun bijdrage aan de circulaire economie. Biobased materialen scoren hier goed omdat ze:

• Hernieuwbaar zijn (in tegenstelling tot fossiele grondstoffen)
• Vaak biologisch afbreekbaar zijn
• De CO2-voetafdruk kunnen verkleinen

2. Reductie van broeikasgasemissies

De CSRD vraagt om gedetailleerde rapportage over klimaatimpact. Biobased materialen kunnen een significant lagere carbon footprint hebben dan hun fossiele tegenhangers, wat positief bijdraagt aan de klimaatdoelstellingen van bedrijven.

3. Afhankelijkheid van kritieke grondstoffen

Bedrijven moeten rapporteren over hun afhankelijkheid van kritieke en schaarse grondstoffen. Het overstappen op lokaal geproduceerde biobased alternatieven kan deze afhankelijkheid verminderen.

Praktische stappen voor het MKB

Hoe kun je als MKB-ondernemer inspelen op deze ontwikkelingen?

1. Inventariseer je huidige materiaalgebruik

• Welke materialen gebruik je in je producten of diensten?
• Wat is hun herkomst en milieu-impact?
• Welke zouden vervangen kunnen worden door biobased alternatieven?

2. Identificeer kansen voor biobased materialen

Biobased materialen worden steeds toegankelijker en concurrerender:

• Biocomposieten: Voor producten waar traditioneel plastic wordt gebruikt
• Biobased bouwmaterialen: Zoals hennepbeton, mycelium-isolatie of biogebaseerde lijmen
• Biokunststoffen: PLA, PHA en andere biopolymeren als alternatief voor conventionele plastics
• Biogebaseerde coatings en verven: Met lagere VOC-uitstoot en betere biodegradeerbaarheid

3. Begin met duurzaamheidsdata verzamelen

Start nu al met het verzamelen van relevante duurzaamheidsgegevens:

• Energieverbruik en -bronnen
• Materiaalgebruik en herkomst
• Afvalstromen en recyclingpercentages
• CO2-uitstoot in de productie

Deze data wordt waardevol wanneer grotere klanten erom vragen voor hun CSRD-rapportage.

4. Maak je duurzaamheidsvoordelen zichtbaar

Communiceer proactief over je inzet van biobased materialen:

• Deel productspecificaties met duurzaamheidskenmerken
• Overweeg certificeringen zoals NEN-EN 16785 (bio-based content)
• Bereken en communiceer CO2-besparingen

Subsidies en ondersteuning

De overgang naar biobased materialen wordt ondersteund door diverse regelingen:

• SBIR-regeling: Voor innovatieve oplossingen met maatschappelijke impact
• MKB-innovatiestimulering Regio en Topsectoren (MIT): Voor haalbaarheidsstudies en R&D-samenwerkingsprojecten
• DEI+ subsidie: Voor demonstratieprojecten rondom circulaire economie
• MIA\VAMIL: Fiscale voordelen bij investeringen in milieuvriendelijke technieken

Voorbereid zijn is voorsprong hebben

De CSRD creëert een domino-effect door de hele waardeketen. Hierop kun je inspelen door:

1. De duurzaamheidsrapportage als kans te zien, niet als last
2. Biobased materialen te verkennen als strategisch voordeel
3. Proactief je duurzaamheidsdata op orde te brengen
4. Samenwerkingen aan te gaan met kennisinstellingen en andere bedrijven

De vroege vogels zullen niet alleen voldoen aan toekomstige rapportageverplichtingen, maar ook aantrekkelijkere zakenpartners worden voor grotere bedrijven die onder de CSRD vallen. Hier liggen dus kansen!

Conclusie

De CSRD raakt uiteindelijk alle bedrijven, direct of indirect. Door nu al te investeren in biobased materialen en goede duurzaamheidsrapportage, positioneer je je bedrijf als toekomstbestendig. Het omarmen van biobased alternatieven is niet alleen goed voor de planeet, maar wordt dankzij de CSRD ook steeds belangrijker voor je bedrijfsvoering en concurrentiepositie.